Martinezena

atravesar. de lado a lado: batetik bestera, alderik alde zulatu. Se cruzó, se atravesó en su camino: bidean trebes zuen.

decidir. -tzeko asmoa egin, hartu, xedea hartu, urratsa hartu (Laphitz). D. resueltamente: zirt edo zart egin, di-da egin. Estar decidido a: deliberaturik egon -t(z)era. Estar firmemente decidido a: zertan bihotza josita eduki. No me puedo d.: ezmezean nago. Decidió no volver a pisar aquella escuela: egin zuen bere baitan ez zuela gehiago zangorik ezarriko eskola hartan (Joannateguy). Decidió que: bere buruarekin egin zuen ...–la.

dejar. d. de, parar de: -ari utzi, -etik gelditu. D. a un lado: alde / albo batera utzi, saihestu. No me dejes caer en ese mal: begira zorigaitz honetan gehiago erortzetik.

endemoniado. estar e., poseso: demoninotan egon, ibili; etsaiez hartua; izpiritu gaiztoak sartu ziren haren baitan

soñar. s. con: diruz, zutaz amets egin. Ni siquiera soñaba con hacerse cura: apeztu behar zelako ametsik gabe.

visita. ir de v.: bisitaz joan. Hacer una breve v.: sartu-ateratxo bat, sar-atera bat egin, sartu-irten bat egin, sar-jalgi bat egin, oles bat egin, kiku bat egin, kikadatxu bat egin, honantzalditxo motz bat egin  (NON, elizan).

lleno. l. de alegría y contento: atsegin-kontentuz gainezturik. L. de maldad: maltzurkeriaz gainezka. L. de gente: jendez lepo eginda. Tenía un barco l. de género: ontzikada jenero zeukan. L. de libros: liburuz makuru. Errefraua: buru txikiak laster gainez. L. hasta los topes: mukurru betea. L. hasta arriba: olioz betea gain-gaineraino.

madre. m. superiora: ahizpa goren, mojaburu. M. de familia: ama familiakoa.

reunir. reunió a todos los frailes: bilarazi zituen elkarretara fraide guztiak.

rezar. r. fervientemente: otoitz beroa egin. R. por: -rentzat otoitzean, -rentzat otoitz egin.

sino. baizik, ezpada (Hiztegi Batua): “Ez zuen ikusi lehengo lekuan, ezpada handik zerbait metrotara”. No sólo, sino también: ez bakarrik ogia, baina oraino osasuna. No sólo una ni dos, sino muchas veces: ez behin edo bietan, baina askotan.

temprano. muy t.: goizean goiz, goizean goizik. Tarde o t.: egun ez bada bihar, bihar ez bada etzi

triste. itun (gizakiak ez: arratsalde itun, egoera itun). Ponerse t., entristecerse: larritu. Me puse t.: larri nintzen. Pensamiento t., lúgubre: gogoeta beltz.

después. un día d. de acabar la reunión: bilera bukatutako biharamunean, bukatu eta biharamunean; una semana d. de aquello: horren ondotik aste baten buruko; una hora d. de ponerse el sol: eguzkia sartuta ordubetera / tres años d.: handik hirugarren urtean / cuatro años después: lau urteren burura / cuatro años d. de llegar: etorri ondorengo laugarren urtean / mucho d.: aldi luze bat geroago / mucho d. de que oscureciera: ilundu eta oso gerora / no mucho d.: handik ez askora; d. de aquel fusilamiento: fusilamendu hartaz geroz; poco d.: apur baten buruan, handik puska batera, handik laster, handik gutxira, handik lasterrera, handik berehala, luze gabe, anitz denbora gabe, hainbat denbora gabe; poco d. de: gerra bukatu eta handik gutxira, handik lasterrera; murió poco d. de nacer: jaio eta laster hil zen; pocos días d. de enterrarla: lur eman eta oso egun gutxitara; poco d. de la visión: ikuskeratik laster; un momento d.: handik une batera; d. de un largo silencio: isilaldi luze baten ondoren/ondorenean; inmediatamente d. de: kargaketa haren segida-segidan, hil-eta, hil eta berehala; unas horas d. de: egunak argitu eta ordu batzutara; cinco o seis horas d.: handik bospasei ordutara / unos días d.: egun batzuen buruan, zenbait egunen buruan, herritik etorri ostean, egun batzukarrenean / una semana d.: astebete garrenean / doce minutos después: hamabi minutu geroago, handik hamabi minutura, hamabi minuturen buruan, hamabi minuturen ondoan, hamabi minutu garrenean.

propagar.  propagarse una noticia: horren berria usu (arin, bizkor) banatu zen hiri guztian. Se propagó mucho la mentira: gezurrak bide handia egin zuen.

adelante. en a.: hemendik aurrera, ordutik aurrera, engoitik (HB), handik aurrera, handik aintzina.  De hoy en a.: gaurgero, gaurtik aurrera, aurrerantzean, gaurrez gero. De aquí en a., en lo sucesivo: hemendik goiti (izen horri “aurrekaria” esango diogu hemendik goiti). Sacar a., llevar a buen término: burutan atera.

insistir. tematu. I. a alguien para que haga algo: -t(z)eko burua berotu norbaiti. Tanto insistieron que ...: hainbeste egin eta egin zioten, non ... bait-... (Joannateguy).

pillar. atrapar: atzeman. Fueron pillados en falta: hutsean tzemanak izan ziren.

recorrer. arakatu, kurritu, (mendian) kurri joan. Recorrió todos los montes: mendien jira guztian ibili zen (Antia: San Franzisko). R. nerviosamente una habitación o similar: batetik bestera, ertzez ertz hasi, ibili. Después de r. veinte leguas: hogei lekoa bide eginik (Joannateguy).

sudor. Gotas de s.: izerdi txiztilak bekokian behera. Vivir del s. ajeno: inoren izerdien xurgari. Con el s. de su frente: beren kopetako izerdiari esker.

camino. por el c.: bidartean / de c. a Bilbao: Bilborakoan / andar por el mal c.: okerbidea hartu / todos los c. llevan a Roma: bideak oro Erromara xedean doaz. / abandonar el c. del pecado: bekatuzko urratsak utzi / se juntaban en una casa a medio c. entre ambos: elkartzen ziren bidez-erditan zen etxe batean (Joannateguy).

fama. aipu, “izen eta omen ona”. En su opinión, yo tenía mala f.: aipu txarretan nendukaten (Mirande). Buena f.: aipamen ona. Coger f. de loco: zoro ospea bildu. Tener f. inmerecida: izenez bat eta izanez bestea izan, izen handia baina izan okerra.

hacer. hace poco (tiempo): arestian, duela gutxi, oraindik orain. Hace cuatro años: orain dela lau urte, duela lau urte. Hasta hace cuatro años: orain dela / duela lau urte(ra) arte. Desde hace cuatro años: lau urtetik hona, duela lau urtetik, orain dela lau urtetik. Hace ocho días: gaur zortzi, orain zortzi. El calor de hoy hace ocho días: gaur zortziko beroa. Hace muchos muchos años (ipuinetako): antzina-antzina batean. No hace ni media hora que me he levantado de la cama: orduerdi ez da ohetik altxa naizela. No hace mucho que ha pasado: ez da asko(rik) igaro dela. No hace mucho: antzina ez dela. Hace cinco años que empezaron: Hasi zirela bost urte bete dira. Hace mucho tiempo que estaba esperando este momento: denbora asko da ordu honi itxaroten nengoela. Desde hace dos días: bi egun atzetik. Hacía tres años que: Bazuen hiru urte ...-la. No hacía mucho que se había ido: joan zaharra ez zelarik... No hacía mucho tiempo que...:, cuando...: Ez zuen anitz denbora apez hura han barna ibilia zela, artzain batzuk ere ohartu zirenean...

Ikus aurreko atala.

Menpeko esaldien arteko korrespondentziak. Aurreko atalean bertan ikusi genuen nola itzultzaileak -larik esaldi oso garbi bat denborazko esaldi moduan (als) interpretatu eta halaxe itzuli zuela. Geroago -ta/-rik esaldi bat ere denborazko bilakatu du alemanez, baina oraingo honetan während lokailua erabiliz:

Segi lotan, esan zidan amak, nire burua bere altxora ekarririk -> Schlaf weiter, sagte Mama, während sie meinen Kopf in ihren Schoss legte.

Aditz denborak. Laugarren atalean ikusi genuen, gaztelaniarekiko korrespondentzian gertazen den bezala, hainbatetan euskarazko geroaldia Präsens bilakatu behar dugula alemanez. Hemen badugu beste adibide bat. Kasu honetan alemanez gertatzen da gaztelaniaz ere ohikoa den neutralizazioa: orainaldia erabiltzen da gero gertatuko den zerbait adierazteko. Euskaraz joera handiagoa dago geroaldia erabiltzeko horrelakoetan.

Nik abisatuko haut -> Ich sage dir Bescheid.

Nire lehenengo erreakzio alpertsua: beste titulu bat atera behar! Hau nekea eta nagia! 

Iturria: www.erabili.com

Dekretuak gaikuntza profesionala arautuko du, bai euskaratik beste hizkuntzetarako eta bai beste hizkuntzetatik euskararako itzulpen eta interpretazio lanetan jarduteko; eta, bestetik, lanbide honetarako gaituak daudenen erregistroa osatzeko.

Zinpeko itzultzaile eta interpreteen habilitazioari buruzko Dekretua aurkeztu zuten herenegun (2009-4-22) Donostian, bezperan Eusko Jaurlaritzaren Gobernu Batzordeak onartu ondoren. Dekretu honen xedea da, batetik, zinpeko itzultzaile eta interprete gisa aritu ahal izateko gaikuntza profesionala arautzea, bai euskaratik beste hizkuntzetarako eta bai beste hizkuntzetatik euskararako itzulpen eta interpretazio lanetan jarduteko; eta, bestetik, lanbide honetarako gaituak daudenen erregistroa osatzea. Habilitazioa lortzeko lau bide daude: probak gaindituta, Interpretazio eta Itzulpengintzako unibertsitate-ikasketak baldintza jakin batzuetan eginda, Espainiako Kanpo Arazoetarako Ministerioaren tituluaren jabe izanda, eta esperientzia profesional zehatz bat edukita.

"Dekretu hau onartu izana jauzi garrantzitsua da ikuspegi ugaritatik begiratuta", nabarmendu zuen Patxi Baztarrika, Hizkuntza Politikarako sailburuordeak, ondoan Jon Urrutia Mingo, IVAP erakundeko zuzendaria; Andoni Sagarna, Euskaltzaindiko zuzendaritzako kidea eta Iker saileko burua; Jon Irazusta, Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) Euskara eta Eleaniztasuneko errektoreordea; Bakartxo Arrizabalaga, Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkarteko (EIZIE) presidentea; eta Erramun Osa, Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzako (HPS) Koordinaziorako zuzendaria zituela.

Baztarrikak azpimarratu zuen dekretu honi esker lege, justizia, administrazio eta ekonomia arloetako harremanak "gero eta nazioartekoago bihurtu" diren bezala, euskara bera ere "hizkuntza nazioartekoagoa" dela. Xehetu zuenez, dekretu honen argitan, "euskara hizkuntza normalizatu, moderno eta bizi-indardunen multzoan jartzeko beste urrats bat gehiago eman da. Aurrerapauso kualitatiboa. Izan ere, euskararen erabilera ofiziala administrazioarekiko harremanetan bezala enpresa munduko harreman komertzial eta ekonomikoetako kontratuetan sendotzeko pausoa baita". Era berean, gaineratu zuen dekretuari esker euskarako itzulpen eta interpretazio juridiko, judizial eta ekonomikoen "segurtasuna eta ofizialtasuna bermatzen eta indartzen" direla. Halaber, bere ustez, euskarako itzultzaile eta interpreteentzako gaikuntza profesional berri bat "finkatzen da unibertsitatean itzulpen eta interpretazio ikasketak egiten ari direnentzako" eta "gure autogobernuaren garapenerako urrats bat da".

Eskaria areagotzen

10/1982ko Euskararen Oinarrizko Legearen 12. artikuluaren haritik, otsailaren 29ko 38/2000 Dekretuak Itzultzaile Zerbitzu Ofiziala sortu eta arautu zuen. Harrezkero Itzultzaile Zerbitzu Ofiziala arduratu da euskararako eta euskaratik gaztelaniarako itzulpenen zehaztasuna eta baliokidetasun juridikoa ziurtatzeaz, dokumentuek itzulpen ofiziala behar zutenean. Gaur egun, baina, eskaria areagotu denez, herritarrei zerbitzu hobea eta iristerrazagoa ziurtatzearren, komenigarria da eginkizun hori profesional prestatu eta habilitatuek ere bete ahal izatea. Komenigarria da euskarako zinpeko itzultzaileak habilitatzea, eremu publikoan ez ezik eremu pribatuan ere jardun dezaten.

Aipatutako itzultzaile eta interpreteen lanbide-habilitazioak ahalbidetuko du euskararen erabilera, eta, aldi berean, gaztelaniarekin ez ezik gainerako hizkuntzekin ere parekatzeko bidean jarriko du euskara bera, herritarren eskubide eta betebeharrei dagokienez. Halaber euskararen erabilera erraztuko du lege, administrazio nahiz ekonomi arloetako agirien prozeduretan, hauek inoiz euskara ofiziala den lurraldeetatik kanpokoak direnean edo bertan eragiten dutenean.

Dekretuaren aurrekariak

Baztarrikak azaldu zuen urte asko pasa direla Euskadiko Autonomia Erkidegoan zinpeko itzultzaile eta interpreteen figura sortu nahi izan zenetik gaurdaino. "Ez da atzo goizeko kontua zinpeko itzultzaile eta interpreteena. 1982ko Euskararen Legearen 12.1. artikuluan aurreikusi zen lehen aldiz ("Jaurlaritzak araupetuko ditu bi hizkuntzen arteko zinepeko itzultzaile-titulua lortzeko eta emateko baldintzak" / "El Gobierno regulará las condiciones para la obtención y expedición del título de traductor jurado entre las dos lenguas oficiales"). Auzitegi Konstituzionalak, ordea, Lege horren kontra Espainiako Gobernuak jarritako ez-konstituzionaltasun errekurtsoari buruz 1986an emandako epaian ez-konstituzionaltzat jo zuen aipaturiko 12.1. artikulu hura, eta anulatu egin zuen. "Titulu akademiko ofizial" moduan hartu zuen zinpeko itzultzailearena Auzitegi Konstituzionalak eta, 1986ko epaian zioenez, Erkidego Autonomoarena ez, baizik eta Estatuarena omen zen "titulu akademiko ofizialak" sortu eta emateko baldintzak finkatzeko eskumena. Harrezkero -1986tik 2009ra bitartean, alegia- "linboan" egon da zinpeko itzultzaileen kontu hau, ez aurrera ez atzera".

Auzitegi Konstituzionalaren 1986ko epaiaren ondoren, 1980ko hamarkadaren bukaeran hain zuzen ere, Espainiako Gobernuaren Kanpo Arazoetarako Ministerioak euskarako zinpeko itzultzaile titulua emateko deialdia egin zuen. Gutxi gora behera 12 itzultzailek eskuratu zuten titulua. Geroztik, ordea, ez da izan inolako aukerarik euskarako zinpeko itzultzaile titulua lortzeko. Zehatzago esanda: Espainiako Gobernuak 1992an eta 1996an onartu zituen bi Errege-Dekretutan zinpeko itzulpena eta interpretazioa soilik "atzerriko hizkuntzei" buruz arautu zuen, arautu gabe utzi zituelarik gaztelania ez diren Espainiako "beste hizkuntzei" legokiekeen zinpeko itzulpena eta interpretazioa. Horrela, bada, euskarako zinpeko itzultzaile titulua arautzea ustez legokiokeen Espainiako Gobernuak 1992tik aurrera bere egitekoetatik kanpora utzi zuen kontu hau. Lehen esan bezala, beraz, 1982an hasi eta Auzitegi Konstituzionalak atzera botatako kontu hau "linboan egon da urte hauetan guztietan", gehitu zuen Baztarrikak.

Sailburuordeak esan zuenez, Euskararen Legearen eskutik 1982an hasi zen bide hartan, baina gerora Auzitegi Konstituzionalaren 1986ko epaiak eragin zuen iluntasunean, argia piztu dela, eta arazo juridiko hura gaindituta geratu dela. Auzitegi Konstituzionalak berak ireki zuen arazoa gainditzeko bidea. Lehen urratsa 1989ko epaiaren eskutik eman zuen, eta behin betikoa 1993ko 111/1993 epaiaren bidez. Izan ere, epai honetan elkarren artean bereizi egin baitzituen "titulu akademiko ofiziala" eta "gaikuntza ofiziala". Auzitegi Konstituzionalaren arabera, "titulu akademiko ofizialak" arautzea Estatuaren eskumena da; ez, ordea, jarduera profesional jakin baterako "gaikuntza ofiziala" arautzea. Jarduera profesional batean aritzeko "gaikuntza ofiziala" litzateke zinpeko itzultzaile- eta interprete-habilitazioak egiaztatzen duena. Eta hori, euskararen kasuan, Erkidego Autonomoaren eskumena da.

Zergatik eta zertarako dekretu hau: balorazio orokorra

Hogei eta piko urte hauetan guztietan, 1982ko Euskararen Legeko 12.2. artikuluan aurreikusitako Itzultzaile Zerbitzu Ofiziala (IZO) izan da zinpeko itzultzaileei dagozkien egitekoak neurri batean beregain hartu dituena. Gaur egun, ordea, euskararen erabilerak aurrera egin ahala eta inoiz bereak izan ez dituen hainbat esparrutan ere (bereziki esparru sozio-ekonomikoan) bere presentzia etengabe areagotzen ari denez, herritarrei eta enpresei zerbitzu hobea eta eskuragarriagoa bermatzeko komenigarria da prestaketa handiko profesionalak habilitatzea, euskarako zinpeko itzultzaileak eta interpreteak habilitatzea, alegia, eremu publikoan ez ezik eremu pribatuan ere euskaratik beste hizkuntzetarako edo beste hizkuntzetatik euskararako itzulpen eta interpretazioen fideltasuna, zehaztasuna eta ofizialtasuna bermatuko duten profesionalak.

Hizkuntza Politikarako sailburuordeak aurkezpenean berretsi zuenez, herritarrek eta enpresek egiten duten euskararen "erabilera ofiziala normalizatzen lagunduko du" dekretuak. "Zuzenbide, justizia, administrazio, ekonomia eta beste hainbat arlotako harremanak gero eta gehiago ari dira nazioarteko bihurtzen. Euskarak harreman horietan ere balio osoarekin presente behar du. Hala izango bada, zehaztasun osoko itzulpenak behar ditugu, euskaratik beste hizkuntzetara eta alderantziz, batez ere lege, administrazio eta ekonomi arloetako testu, kontratu eta jardueratan".

Baztarrikaren arabera, zehaztasun eta ofizialtasun hori "bermatuko" duten profesional "habilitatuak behar ditugu: horiek dira zinpeko itzultzaile eta interpreteak". Habilitazio profesional horri esker, arlo horietan euskararen erabilera bultzatzeaz gain, euskara gaztelaniarekin ez ezik gainontzeko hizkuntzekin parekatzeko bidean jarriko dugu. Era berean, euskararen erabilera erraztuko da lege, administrazio eta ekonomi arloetako agirietan eta prozeduretan, agiri eta prozedura horiek euskara ofiziala den lurraldeetatik kanpo burutzen direnean.

Baztarrikak adierazi zuenez, dekretu honi esker lege, justizia, administrazio eta ekonomia arloetako harremanak "gero eta nazioartekoago bihurtu" diren bezala, euskara bera ere "hizkuntza nazioartekoagoa da. Europako eta munduko hizkuntza ez da ingelesa: Umberto Eccok esan bezala, Europako -eta munduko- hizkuntza itzulpena da". "Horrexegatik euskarak ere presente behar du itzulpenean, eta horretarako primerako makulua izango da dekretu hau. Hala diote, gainera, Europatik datozkigun aireek. Izan ere, duela hilabete, joan zen martxoaren 24an, Europako Parlamentuak hizkuntza aniztasunari buruzko ebazpen sonatu eta garrantzitsu bat onartu zuen. Ebazpen horrek itzulpengintza -itzulpengintza teknikoa, barne- garatu beharra azpimarratzen du Europako Batasuna indartzeko estrategia erabakigarri gisa".

Orobat, azaldu zuen Microsoft-en sistema eragileetan edo Google-en zerbitzu eta aplikazioetan beste hizkuntzen ondoan "euskarari lekua eginez euskara munduko hizkuntzen lehen mailan jartzen dugun" bezala, zinpeko itzultzaile eta interpreteak habilitatzearekin ere "indartu egiten" dutela euskarak munduko beste hizkuntzen artean duen posizioa. "Munduan erabilienak diren eta normalizatuta dauden hizkuntza guztiek dituzte zinpeko itzultzaile eta interpreteak: gaurtik aurrera, baita euskarak ere. Alde horretatik ere pauso garrantzitsua da hau euskararen normalizaziorako".

Dekretuaren deskribapena

1. Euskarako zinpeko itzultzaile eta interpreteen figura sortu eta beren habilitazio profesionala arautzen du Dekretuak.
2. Zinpeko itzultzaile edo interprete habilitazioa dutenek eginiko itzulpen eta interpretazioei ofizialtasuna aitortzen zaie.
3. Habilitazioa lortzeko lau bide daude: probak gaindituta, Interpretazio eta Itzulpengintzako unibertsitate-ikasketak baldintza jakin batzutan eginda, Espainiako Kanpo Arazoetarako Ministerioaren tituluaren jabe izanda eta esperientzia profesional zehatz bat edukita.
4. Probetan parte hartu ahal izateko ezinbestekoa da gutxienez diplomatura, ingeniaritza teknikoa, arkitekto teknikoa edo baliokidea den beste tituluren baten jabe izatea. Probak euskarari eta zuzenbideari buruzkoak izango dira eta, gainera, itzulpenak eta interpretazioak egin beharko dira.
5. Itzulpengintza eta Interpretazioko unibertsitate-tituluaren jabe direnek baldin eta, gainera, besteak beste, itzulpen edo interpretazio praktiketako irakasgaietan gutxienez 24 kreditu gainditu badituzte, probarik egin gabe eskuratu ahal izango dute habilitazio profesionala.
6. Espainiako Kanpo Arazoetarako Ministerioak emandako euskarako zinpeko itzultzailearen izendapenaren jabe direnek ere inolako probarik gabe eskuratu ahal izango dute habilitazio profesionala.
7. Lege, administrazio eta ekonomia arloetan hamabi urtez jarraian eta jarduera nagusi gisa jardun dutenek ere, probarik egin beharrik gabe eta merezimendu edo esperientzia profesionalaren bidez habilitazio profesionala eskuratu ahal izango dute. Kontuan harturik badirela hainbat eta hainbat profesional urte hauetan guztietan hartarako prestakuntza arauturik izan gabe itzulpengintza eta interpretazio lanbidean jardun dutenak, eta kontuan harturik neurri batean beraiek izan direla euskarazko hizkera juridiko eta administratiboa finkatu dutenak, beharrezkoa eta justiziazkoa iruditu zaigu meritu bidezko habilitazio-aukera hau ezartzea.
8. Probak gaindituz habilitazioa eskuratzeko deialdia gutxienez hiru urtez behin egin beharko da. Lehen deialdia dekretua indarrean jarri eta gehienez ere urtebeteko epearen barruan egingo da.
9. Esperientzia edo merezimendu bidezko habilitaziorako deialdia dekretua indarrean jarri eta gehienez ere bederatzi hilabeteko epean egingo da. Merezimenduen bidea apartekoa eta guztiz ez-ohikoa da, eta horrexegatik behin bakarrik erabili ahal izango da bide hau.
10. Probetarako deialdiak Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak (edo une bakoitzean Jaurlaritzako hizkuntza politikaren eskumena duen organoak) eta IVAPek egingo dituzte elkarrekin, eta habilitazio-izendapenak Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak edo une bakoitzean Jaurlaritzako hizkuntza politikaren eskumena duen organoaren arduradunak egingo ditu.
11. Epaimahaia honako hauek osatuko dute: HPSren (edo une bakoitzean Jaurlaritzako hizkuntza politikaren eskumena duen organoaren) ordezkaria izango da presidentea eta IVAPena presidenteordea. Epaimahaikide izango dira EHUk, EIZIEk eta Euskaltzaindiak proposaturik izendaturiko hiru ordezkari, eta HPSren arduradunak IVAPekin adostuta aukeraturiko sei bokal.
12. Zinpeko itzultzaile eta interpreteen Erregistro ofiziala sortuko da, eta itzulpenaren eta interpretazioaren ofizialtasuna egiaztatzeko erabili beharko diren ziurtagiri-eredua eta zigilua ere araututa geratu dira dekretuan.

Ikus aurreko atala.

Menpeko esaldien arteko korrespondentziak. Erabakiak hartu behar izaten ditu beti itzultzaileak interpretatzerakoan, jakin dakielarik beti direla posible gutxienez bizpaihiru irtenbide. Erabaki horietako bat, harrigarria, da, -larik moduko esaldi bat oso garbi denborazko esaldi moduan interpretatu eta halaxe itzultzea:

... aitak eta bere lagunak ez gintuztela entzunen iruditu zitzaidalarik -> als ich den Eindruck hatte, dass Papa und sein Freund uns nicht hören konnten.

Aditz konposatuak. Funktionsverben esaten zaie alemanez, edo Nomen-Verben-Verbindungen. Izenak dioen bezala, aditz konposatuak dira, aditzak eta sunstantiboak osatzen dituzte, aditzak esangurarik ez daukala eta elementu gramatikal hutsa delarik. Euskaraz ere baditugu horrelakoak, asko, gainera, "egin" aditzaz eginak gehienak (alde, ihes, aurre, oihu... egin). Adibide honetan, berriz, euskaraz unitate lexiko bakarra du euskal aditzak (aditz laguntzailea kontuan hartu gabe, jakina) eta bi unitate lexiko, berriz, alemanezkoak:

... aitak eta bere lagunak ez gintuztela entzunen iruditu zitzaidalarik -> als ich den Eindruck hatte, dass Papa und sein Freund uns nicht hören konnten.

Modu-denboren korrespondentzia aditzetan. Gehiagorako parada ematen digu oraindino aurreko esaldiak. Iraganeko aditz batek beste aditz bat du mendean. Mendeko hori iraganeko geroaldian da euskaraz, baldintza kutsua duela, eta Präteritum arruntean, berriz, beste inolako kutsurik gabea, alemanez, "können" (ahal izan) aditzaren laguntza duelarik, hori bai. Ingelesez gertatzen den bezala, "ahal izan" aditza sarri erabiltzen da modal gisara alemanez, askoz sarriago euskaraz eta gaztelaniaz baino.

... aitak eta bere lagunak ez gintuztela entzunen iruditu zitzaidalarik -> als ich den Eindruck hatte, dass Papa und sein Freund uns nicht hören konnten.

Ikus aurreko atala.

hora. a altas h. de la madrugada: goizaldeko ordu txikietan, gauak orduak emanda, gautzarreko ordutzarretan / tener las h. contadas: -ren bizia neurtuta egon, luzaroko ez izan, ordua doanean doakigu bizia / ya es h. de comer: heldu gara jateko ordura / en buena h. te has cambiado de ropa: zure zorionean aldatu dituzu soinekoak / en mala h. me acerqué a: ordu gaitzean hurbildu nintzaion / pronto llegará la h. en que: etorriko da ordua eta laster, zeinetan... / más o menos a esa misma h.: ordu inguru hartan / ¿No puedes venir a otras horas?: Ezin al haiz garai hobean etorri? / ¿Qué haces aquí a estas h.? Zer diozu garai honetan? / ¡A buenas horas!: Garai onean zabiltzate! / le llegó su h. (de la muerte): egunak eta orduak jo zuten harentzat / H. punta: puntako ordu, puntako ordutegia ordu gori. H. valle: ordutegi arrunt, behe ordutegi.

ojalá. o. que...: oxala ba... [aurreneko baldintza]; o. no salga nunca de allí: arren jalgiko ez al da datzan tokitik; o. que venga: baldinbaitere, etorriko al da! // agian: Zenbat lagun etorriko dira? Agian anitz! ¡Ojalá muchos! (Laphitz) // O. hubiera podido despedirme: baldinbere / baldinbaitere, agurtu ahal izan banu. Hobe / Oxala agurtu ahal izan banu. Nahiago nuke agur esan banio (≈ me habría gustado (poder) despedirme: potentzialtasuna ez da benetakoa, erretorikoa baizik). Nahiago nuke agurtu ahal izan banu. Nahiago nuke agur esateko aukera izan banu. Pena dut agur esateko aukera ez izana.

Ikus aurreko atala.

Denbora erreferentziak. Laugarren atalean esan genuen bezala, oro har itzultzaileak zehaztasun handiagoz jokatzen du jatorrizko egileak baino. Honako adibide honetan gauza bera gertatzen da, gutxi gorabehera, denborazko erreferentzia batean. Jatorrizko testuak esaten digu gauza bat afal ostean gertatzen dela, baina itzultzaileak, horretaz gain, are gehiago zehaztu behar du eta badio arratsean edo gauean gertatzen dela, horretarako bi adierazpide denborazko erabiliz, jatorrizkoan bat bakarra dagoelarik:

Afalondoan -> An jenem Abend (...) nach dem Essen

Espazio erreferentziak. Kasu honetan, aldiz, kontrakoa gertatzen da. Esan genezake, askoz zehatzago jokatzen duela egileak, badiolako amak haurra jantzi zuela "karrikara joateko", eta itzultaileak, berriz, bakarrik dio jantzi zuela "irteteko":

Karrikara joateko jantzi ninduen -> Sie zog mich zum Ausgehen an.

Baina badator berriro alemanezko presizio handiagoa. Amak txanoa jartzen dio neskatoari "buruan"; hori euskaraz gertatzen da, jakina, alemanez txanoa "buru gainera" jartzen da-eta. Eta "buru gainera" diot, eta ez "buru gainean", "setzen" (ezarri) aditzak, mugimenduzkoa izanik, nora adierazten baitu, eta ez non. 

Txano gorria ezarri zidan buruan -> Sie (...) setzte mir die rote Mütze auf den Kopf