Martinezena

Lehengo egunean azaldu nuen bezala, euskara teknikarientzako lan jardunaldiak antolatu zituen Eusko Jaurlaritzak Bilbon otsailaren 27an eta 28an.

Han ibili nintzen, zintzo-zintzo eta adi-adi esan zuten guztiari, eta apunteak ere hartu nituen, entzuten nuen interesgarrien edo berrien edo deigarrienari buruz.

Hona hemen, bada, nire apunteak.

Dena-den, baten batek gogokoago baldin badauka bertsio ofiziala, hots, agertutako pedeefeak zuzen-zuzen, hemen ditu denak.

Aurkezpen-ekitaldia - Patxi Baztarrika, Hizkuntza Politikarako sailburuordea.

EAEko udalerrien %55ek dute bere EBP onarturik edo behintzat bideraturik, 86/97 Dekretuak arautua.

Erabilera planak hiru zutoin nagusi eduki behar ditu:

• Arduradun politikoak.
• Langileak, haien inplikazioa baita neurri handi batean arrakastaren giltzarria.
• Euskara teknikaria.

Beste bien inplikaziorik gabe, euskara teknikariak ez du fitsik ere egingo.

Nire gomendioa da, oro har, errealitateari lotu-loturik jokatzea, jendea animatu, noski, helburu lorgarriak ezarri eta, jakina, tersnak eta moduak paratu.

Baina aipatzekoak dira halaber herritarrak, haiexek baitira Administrazioaren jabe, ez bezero. Herritarrek nahi izanez gero bakarrik lortuko dugu IV. plangintzaldiko helburua: hots, euskara Administrazioan lan hizkuntza ere izatea.

IRATIren aurkezpena - Joseba Lozano, Herri Administrazioetan Hizkuntza Normalizatzeko zuzendaria
Atal honetan, nire apunteak barik, hobe www.erabili.com guneak IRATIz dakarrena irakurtzen baduzue, nik baino askoz hobeto azaltzen du-eta.

Iturria: www.erabili.com

 Berrogeita hamalau herrialdetako 582 etorkin heldu aritu ziren 2008an euskara ikasten Aisa harrera-ikastaroetan. Aisa ikastaro horien helburua da etorkin helduak errazago sar daitezela gero euskalduntze-sare orokorrera.

2009rako diru-ekarpena igotzea adostu dute HABEk eta Inmigrazio Zuzendaritzak.

Bestetik, Miren Azkarate Kultura sailburuak azaldu du euskaltegi sare orokorrean hirukoiztu egin dela etorkinen kopurua azken zazpi urteetan: 2001-2002 ikasturtean 476 ikasle etorkin zeuden eta 2008-2009 ikasturtean, berriz, 1.600 daude.

Ikasleen jatorria

• Amerikakoak % 65 (batez ere Ertamerika eta Hego-Amerikakoak)
• Europakoak % 15 (batez ere Europa Erdialdekoak eta Portugalekoak)
• Afrikakoak % 15 (batez ere Magreb aldekoak)
• Gainerakoak % 5

Jatorri anitzekoak direla konturatzeko, aipa dezagun 50 herrialde baino gehiagotako ikasleak daudela Aisa taldeetan.

Benetan gozagarria izan behar du horrelako eskola batean irakasle aritzeak.

HABEk homologatutako sareko euskaltegietan ematen dira ikastaroak: udal euskaltegien sareko eta euskaltegi pribatu homologatuen sareko euskaltegiek parte hartu ohi dute.

Udalekin eta etorkinen elkarteekin lankidetzan antolatu ohi dira ikastaroak. Eskaria beti euskaltegiak edo Udalak egin behar du, eta HABEk onartu.

Hortaz ez dezagun ahaztu Inmigraziorako Euskal Planak (2003-2005) besteak beste proposatzen duela atzerritarren artean EAEko bi hizkuntza ofizialen ikaskuntza sustatzea.

Ikus lehen eta bigarren atalak.

Itzulpengintzaren mugak Administrazioan

Funtzio sozial jasoko testu batzuk ez dira kaltegarriak izango, ez eta maila horretako itzulpen-jarduera bat ere, baldin eta argi badaukagu gehienbat funtzio sinbolikoa betetzen dutela. Euskarak funtzio apalagoko testuetan hartzen du arnas, ez Administrazioaren aldizkari ofizialetako testuetan, ez arkitektura-tratatuetan, ez neurokirurgiakoetan. Unibertsitatean ere ez dute horrelako testu jasoen beharrik?

Atzean talde-hizkera bat ez daukan itzultzaile trebeak, maisu lana eginez, gai jakin baten gaineko idiolekto bat sortuko du, ez espezialitateko hizkera bat, eta ez die espezialistei balioko. Espezialistek sortu behar dute beren espezialitate hizkera, dagokien arloan arituz. Linguisten laguntza ere jaso dezakete (nahitaez jaso beharko luketela esango nuke nik) hizkera horren corpusa apur bat moldatzeko, baina haiena izan behar da ekimena.  

Administrazio Orokorraren bigarren plangintzaldia ebaluatzeko txostenean arrazoi nagusi hauek ematen zituzten normalizazio-prozesuaren hutsak azaltzeko:

• Giza baliabide eskasak.
• Baliabide ekonomikoen falta.
• Agintarien inplikazio eskasa.
• Zenbait derrigortasun-data txarto ezarrita, beraz, hutsak lehentasunak zehazterakoan.

Nik, gutxienez, beste akats pare bat ikusten dut: bata, langileen interesa eta inplikazioa; bestea, gehiegizko helburuak. Hizkuntza-politikako organoek beti baldintza bi ezinbestekotzat jo izan dituzte unitate administratibo batean euskararen erabilera normalizatzeko: langileek hizkuntzaren ezagutza-maila egokia edukitzea eta maila hori daukatenak dentsitate egokian egotea. Ez nator bat, baldintza soziala falta delako. Horrela, beste baldintza bat, gutxienez, bete behar da: euakararen erabilerak nahiko dentsitatea izatea administrazioko jardunari sostengua ematen dioten sare sozialetan.

Tokian-tokian erabaki beharko da Administrazioa euskaldundu behar den, noraino egin behar den eta noraino utzi behar den erabilera sinboliko batean. Horren arabera erabakiko da itzulpenak izan behar duen tokia. Okerra iruditzen zait euskararen erabilera normalizatzeko ezintasuna itzulpenaren bidez estali nahi izatea.

---Akabantza---

Ikus lehen atala.

Itzulpen-politika baten lerro nagusiak

Itzulpenak berebiziko tokia du euskararen erabilera suspertzeko lanean, baina normalizazioaren premiei erantzuteko moduan erabiliz gero. Bestela, sendagarri paregabea pozoi hilgarri bihurtzen da.

Itzulpenaren zeregin hauek azpimarratuko ditut:

• Herritarren hizkuntza-eskubideak bermatzea, zerbitzu-hizkuntza idatzi gisa, Administrazioak funtzionamendu arruntaren bidez bermatzeko ezintasuna daukan bitartean.
• Euskaraz eta erdaraz lan egin behar duten unitateen funtzionamendua ahalbidetzea, normalizazioak langileen lana bikoiztu ez dezan.
• Administrazioaren identitate-euskarrietan (besteak beste, errotuluak, iragarkiak, oharrak, intraneta, web gunea, aldizkariak eta liburuak, erakundearen ekitaldi publikoak...) euskararen agerpena ziurtatzea.

Agian onar liteke langileek testu mota batzuk euskaraz eta erdaraz lantzea. Testu labur eta errepikakorrei buruz ari naziz, ereduen araberakoak, oso estandarizaturik, Aitzitik, testu luzeak, aldakorrak sortze-lana estatzen dutenak itzultzailearengana joan beharko dira. Oso ondo deritzot. Lana banatzeko oso modu egoki zentzuzkoa.

Aldizkari eta web gune edo intranetei dagokienez, urrezko araua zait euskararen erabilera kualitatiboari elehentasuna ematea eta ez kuantitatiboari. Kontua ez da elebitasun mimetikoa (hainbat politikariren obsesioa) lortzea, baizik eta euskarak euskaraz irakurtzen duenari zerbait gehiago eskaintzea, pizgarri bat, aberaste moduko bat. Hizkuntza gehiago dakienak gehiago eskuratu behar du; gutxiago dakienak zerbait galdu.

Bereziki ebitatuko nuke euskarazko artikuluak euskarari edo euskal kulturari buruzkoak izatea. Esukara ez da euskarari buruz hitz egiteko espezialitate-hizkuntza. Guztiz ados. Endogamiarik ez. Garbi eduki euskarak den-denari buruz hitz egiteko balio duela.

Web guneari begira, irizpide hauek proposatuko nituzke:

• Euskaraz ere nabegatzeko diseinatuta egon behar da.
• Interes orokorreko berri, ohar, eta informazio guztiak euskaraz eta erdaraz agertu behar dira. Itzuli behar, beraz.
• Artikulu espezializatuak, zientifikoak, jatorrizko hizkuntzan agertu eta euskaraz ere bai.
• Web gunea kudeatzen duten langileek, Administraziokoak nahiz kanpoko enpresa batekoak izan, euskara ondo erbaili behar dute. Oso oso oso garrantzizkoa hau. Haien artean itzultzailea egongo da edo harreman estua edukiko dute itzultzailearekin.

Izan ere, herri administrazio jakin bateko arduradunek euskararen normalizazioaren aurrean benetan nolako jarrera daukaten jakin nhai badugu, errepara diezaiogun web guneez eta intranetez arduratzen direnak zein irizpiderekin aukeratu edo kontratatu dituzten. Eskara kontuan hartu ez badute, atera kontuak.

Argitalpenekin zentzuz jokatzea gomendatuko nuke, zentzudun izatea, maila sinbolitkotik maila errealera jaistea. Eremu espezializatu askotan ez dago euskal jarduerarik ez irakurlerik ere. Horrelako liburuak itzuli egiten dira eta alferrik argitaratuko, onurak ez baitu esfortzua berdinduko. Apaltasunez jokatzea gomendatuko nuke. Baieztapen arriskutsu bezain zirikagarria. Ez daukat nik iritzi garbirik horretaz. Gogoeta luzeagoa egin beharko nuke eta bestelako iritziak entzun. Ez dut uste mundu guztiaren aurrean esukera dela-eta dirua alferrik gastatzeak mesederik egiten dienik euskaldunei, ez eta itzulpena dela kausa gaztelaniazko testuaren argitarapena luzatzen eta oztopatzen ibiltzeak ere. Are txarrago, ohikoa denez, gainera, euskal testua kalitate txikikoa edo ulergaitza bada. Beti ez da horrela gertatzen: hainbatetan euskal testu itzulia askoz hobea da, hizkuntzaren ikuspuntua hartuta, originala baino. Zergatik? Hizkuntzalari batek idatzi duelako eta originala, ordea, ez.

Horretaz ari da Roberto Manjón-ek Senez aldizkarian argitaratu berri duen artikulua: Itzulpen-politika euskal administraziozn euskararen erabilera normalizatzeko planetan. Edukiaz berria, balentriatssa eta zorrotza iruditu zaidanez gero, laburpena eskainiko dizuet eta agian neure komentarioak ere bai.

Senez aldizkaria, itzulpen aldizkaria izanez, EIZIEren web gunean topa ohi daiteke normalean; momentuz, ordea, iazko alea baino ez dute weberatu. Baina nire artikulutxo hau irakurtzen duzunerako, irakurle maitea, baliteke ageri-agerian edukitzea.

Administrazio publikoek badute itzulpen politikarik?

Osakidetzaren Euskera Plana diseinatu dugunok gogoan eduki dugu itzulpen-politika hizkuntza-normalizazioaren giltzarrietatik bat dela, erakundeko buruen aitzindaritzarekin eta giza baliabideen hornikuntzarekin batera.

Herri erakundeetako normalizazio-planen emaitza urriei erreparatzea baino ez dago susmatzen hasteko itzulpen-politika gehienek ez dutela lortzen literaturaren mundutik ateratzea, alegia, erakundeek ez dutela itzulpen-politika seriorik, edo itzulpen politika batere.

Euskera Plana erakundeetako agintari eta erdiko mailako arduradunek jasan beharreko zerbait da, ideologiak ordainarazten dien kostua, bidesari ideologikoa, eta horrek normalizazio-prozesuaren epidermisa, azala, gehien ikusten dena zaintzeko eskatzen du. Horretarako nahikoa izango da nominan teknikariren bat edukitzea eta itzultzaile taldetxo bat.

Horien kostua, ordea, ez da makala. Horregatik, aldi berean itzultzaile eta normalizazioko teknikari den langilea edukitzea da onena.

Normalizaizo prozesuaren osasunak baditu adierazle garrantzitsu bi: giza baliabide nahikoak egotea eta baliabide horietan itzulpengintza eta normalizazio teknikaritza behar bezain espezializatuta eta bereizita egotea.

Itzulpengintza aitzakia eta ihesbide erraza bihurtzen da euskera normalizatzeko ahaleginetan azalean gertatu nahi dutenentzat.

Arazoaren beste agerpen bat izaten da langileen euskera-erabilera itzulpenez ordezkatzea. Gehiegitan teorian euskeraz jarduteko gaitasuna dutenak ez du horrela jokatzen, eta itzulpenak estaltzen du gabezia.

Arazoa izaten da hainbat lantegitan: noraino doa itzultzailearen lana?, noraino langile elebidunena? Langile guztiak ele bietan ondotxo moldatzen badira, zertarako itzultzailea? Erantzuna bigarren atalean.

Iturria: www.erabili.com

Jarraian irakur dezakezue PSE-EEko idazkari nagusi eta lehendakaritzarako hautagai Patxi Lopezek euskararen eta hizkuntza politikaren gainean plazaratu berri duen agiria.

Abiapuntua

Haize berriak dabiltza Euskadin. Erregenerazio haizeak gizartean, kulturan eta politikan. Horrek esan nahi du hauteskundeak datozela eta irabazteko ametsa duela. Gure eguneroko bizitza zamatzen jarraitzen duten iraganeko presentziak gorabehera, gauza asko ari dira aldatzen partekatzen dugun errealitate honetan. Besteak beste, Euskadin hizkuntzaren gaia ulertzeko moldea ari da aldatzen, eta aldi berean antzeman egiten da beharrezkoa dela formula berriak proposatzea elkarbizitza harmoniatsu eta emankorra lortzeko euskararen eta gaztelaniaren artean. Ez al da orain arte elkarbizitza harmoniatsu emankorrik izan? Horregatik, eta Euskara askatasunez izenarekin, adierazpide kritiko, anitz, demokratiko eta integratzaile bat sustatu eta bultzatu nahi dugu euskarazko kulturari buruz ikuspegi moderno eta irekia duten pertsona guztiak biltzeko.

Gehiegitan jasan dugu euskal gizarteak dituen hizkuntzekiko erabilera politizatu eta gehiegikeria politikoez jositako giroa. Egoera horren aurrean, defendatu nahi dugun politika euskaltzaleak ezaugarri berezi zenbait izango ditu: oinarri identitario edo historizistarik gabea izango da, gaur egungo euskal gizartearen elebitasunean oinarrituta egongo da eta, ondorioz, akordioan sustengatutako elebitasuna bultzatuko du. Honen ildotik proposatzen dugu enplegu publikorako sarbideak euskal gizartearen izaera anitz eta elebiduna islatu behar duela, hizkuntzaren gaiak ezin dituela euskal hiritarren aukera pertsonalak modu erabakigarrian baldintzatu. Hausnarketa orokor bat egin behar dela uste dugu akordio berri bat lortzeko hizkuntza politikari buruz, bi hizkuntzen hiztunen artean bizikidetza librea ahalbideratzeko. Izan ere, gure iritzirako, euskarazko kultura moderno eta inolako sektakeria ideologikorik gabea sendotzeko bidea neurri eta ekintza berriak bultzatzetik etorriko da. Neurri eta ekintza horiek, hizkuntzaren erabileraren kasu zehatzean, benetan eraginkorrak izan beharko dute sustatze eta bultzatzeari dagokionez, eta gaztelaniaz bakarrik mintzatzen diren euskal hiritarrak baztertzea (hori ez dator bat duela gutxi aipatu duen administrazio elebidun horrekin)ekar lezakeen inposaketazko ezein politikatik urrunduak.

Ikuspuntuak

Euskal gizartea prestatua dago, demokrazian hainbat hamarkada egin ondoren, gobernuan aldaketa eta alternantzia burutzeko. Garaia da alternatiba bat eratzeko Euskadiko kudeaketa politikoan, besteak beste norabide aldaketa sendo bat bultzatuko duena kulturari buruzko politika ulertzeko moduan eta mamian. Kultura-eredua benetan aldatu ahal izateko nahiatezkoa da Eusko Jaurlaritza ere aldatzea.

Ikuspegi horren aurrean, euskararentzako kultura berri bat defendatzen dugunok elkargune bat bilatu nahian gabiltza, kultura eta hizkuntza politikei beste norabide bat eman beharra dagoela pentsatzen duten pertsonak elkartzeko, politika horiei ikusmolde alderdikoi eta sektarioak, are nabarmen diskriminagarriak ere, kentzeko.

Euskal Autonomia Erkidegoan bi hizkuntza mintzatzen dira, komuna horietako bat bakarrik den arren. Biak ere hartu behar dira erakunde publikoek babestu eta sustatu beharreko ondare sozial eta kultural gisa. Gobernatzeko ardura daukatenek ezin dute baztertu ez euskara ez gaztelania. Hori dela eta, uste dugu lehentasunezkoa dela hizkuntza hiritarren zerbitzura jartzea eta ez alderantziz. Erakunde publikoek hizkuntza-arloan bultzatu beharreko ekintzak ez du bakar-bakarrik euskal gizartearen zati baten irizpideetan oinarritu behar; aitzitik, eredu libreago bat erdietsi behar du, Euskadiko hiritarren hizkuntza-errealitatea errespetatu eta gizarte-kohesioa indartuko duena. Erabat sinetsita gaude euskararen oraingo osasuna eta haren erabileraren geroa hertsi-hertsiki loturik daudela behar bezalako sustatze politika bati, besteak beste, euskara ikastea hurbilerraza eta erakargarria izan dadin.

Nahitaezkoa da, halaber, euskaltzaletasuna ikusmolde abertzale edo nazionalistatik erantsi ohi izan zaizkion edukietatik bereiztea. Euskara lantzea eta ikertzea ez daude berez halako ideologia jakin bati loturik, arlo horietan aritu eta ari direnen perfil politiko denetarikoak erakusten duen bezala.

Eta helburu horien guztien gainetik, eta hizkuntza-faktore soiletik haratago, bada eginkizun premiazko eta oinarrizko bat, hau da, bultzatzea euskarazko kultura bat guztiz demokratikoa eta inolako oniritzi, tolerantzia edo hurbiltasun intelektualik azalduko ez duena ETAren eta haren inguruaren oinarri ideologiko eta xede totalitarioekiko, horrek, bestalde, pertsona askok euskara eta euskal kulturarekiko duten atxikimendurik eza ekarri baitu.

Proposamenak

Euskararentzat proposatzen dugun politika berriak euskal gizartea integratu egin nahi du bizikidetza demokratikoko proiektu komun batean non euskarak bere leku propioa aurkituko baitu gaztelaniarekin batera. Jakitun gara zer aberastasuna eta zer komunikazio ahalmen ikaragarria ematen dion Euskadiri bi hizkuntzaren jabe izateak, eta horregatik aurrerantzean hizkuntzen arteko kohesio eta bizikidetzarako politika bultzatu nahi dugu, ezein liskarretik urrunduta.

Euskal hiritarrek kultura arloan behar eta eskatzen duten norabide berria guk uste zenbait zutabe estrategikotan oinarritu daitekeela, horiek baitira euskararentzako politikaren gaineko ikuskera berri baten ondoriozko erreforma-proposamenak.

• a) Euskaraz egindako jarduera kulturalen finantzaketa publikoari eustea, konpromiso garbi-garbia hartuz ez dela haien hornidura ekonomikoa gutxituko, eta gaztelaniaz gauzatzen den euskal kultura babesteari kalterik ekarri gabe.
• b) EITB eraberritzea informazio-zerbitzu publiko anitz eta demokratikoa, eta kalitateko eduki kulturalekin, eskaintze aldera. ETB-1en moldeak, edukiak eta aurrekontua aztertzea kultura euskaldun moderno eta askotarikoa garatzeko tresna baliagarri eta eraginkorra izan dadin.
• c) Aniztasunean oinarritutako hizkuntza-eredu bat defendatzea: eredu horrek hezkuntza-sisteman bere isla izango du euskara belaunaldi berriei helaraztea bermatzeko, eta erdaldunak euskararen mundura erakartzeko, euskaraz ez dakiten horiek uxatzeke edo eta nahitaez ikastera behartu gabe, izan ere emaitzak etsigarriak izan dira-eta gehiegitan.
• d) Kultura-proiektu euskaldun demokratiko eta askotarikoa garatzea, nola euskara hala euskarazko kultura erabilera politikotik kanpo utziko duena.
• e) Euskarazko kulturaren prestigio demokratikoa hiritarren artean lehenbailehen berreskuratzea, oinarritzat hartuz aniztasun eta sormen irizpideak, hiritartasunari lehentasuna emanez identitatearen eta etnikotasunaren gainetik, eta argi eta garbi salatuz nazionalismo biolentoak -euskaldun askoren urruntasuna eraginez- sortarazten duen identifikazioa.

Uste dugu gutxienezko proposamen-multzo honen gainean adostasun batzuk sor daitezkeela hurrengo urteetan euskal kultura ireki eta libre bat eraikitzen laguntzeko, Euskadiko autonomia erkidego guztiaren aniztasuna ordezkatzeko gauza dena eta, beraz, hemengo hiritarren isla duintzat ere har litekeena.

Beno, nekatu egin naiz komentarioak egiten. Hainbeste dago esateko! Hurrengo baterako utziko dugu.

Iturria: www.erabili.com

2008-09-22 

Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak eta UNEDek (Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionalak), 2008-2009 ikasturterako lankidetza hitzarmena sinatu eta aurkeztu dute, UNEDen bitartez euskara eta euskal kultura lektoretza Espainiako estatuan nahiz atzerrian sustatzeko.

Euskara ikasteko arrazoiak

Miren Azkarate Kultura sailburuaren ustez, euskarak bere eremu naturaletik kanpo ere "interes handia pizten du". Euskara ikasteko arrazoi sentimentalez gain, azpimarratu zuen badirela "arrazoi zientifikoak, kulturalak, politikoak...". Bere esanetan, "asko dira guregana hurbildu direnak gure hizkuntza politika ezagutu nahian, asko dira euskara bera eta bere bilakaera ezagutu nahi dutenak, euskararen biziraupenaren misterioa ezagutu nahi dutenak, edota euskaldunotaz eta Euskaditaz zerbait jakin eta hizkuntzaren oinarrizko ezagutza jaso nahi dutenak".

Euskara atzerriko 24 unibertsitatetan

Halaber, Azkaratek oroitarazi zuen datorren urtetik aurrera beste tresna sendo bat ere izango dutela zeregin horretan: Etxepare Euskal Institutua. Eta bitartean, Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak baduela jada, ekimen bat indarrean: lektore programa, bere sorreran, duela bost urte, "uste genuena baino are urrutirago iristen ari dena".

"Orain arte lektoretza programa 12 herrialdetan bazegoen ere, gaurtik aurrera, UNEDekin sinatu duten hitzarmen honen ondorioz, gehiagotan". Emaitzetan ere urrutirago helduko direla azaldu zuen sailburuak: "jende askorentzat nobedadea izango da jakitea 24 unibertsitate daudela gaur atzerrian euskara eta euskal kultura irakasten, 800 ikasle baino gehiago dabiltzala euskara eta euskal kultura ikasten unmibertsitate horietan. 60tik gora Helsinkin, 100 baino gehiago Txilen... Edonor harritzeko modukoak dira datuok".

Kultura sailburuaren iritziz, "hemendik kanpora egiten den guztia ere ondo etorria izango da euskararen prestigioaren eta ezagutzaren mesedetan baldin bada. Aliatuak behar ditu euskarak, nonahi. Gero eta gehiago gainera, bizi dugun globalizazioaren garaian".

Hitzarmen hau dela tarteko, datorren ikasturtean posible izango da Espainian euskararekin eta euskal kulturarekin lotutako ikastaroak, diplomak, aldizkari zientifikoak, unibertsitateko ikastaroak, mintegiak, eta abar aurrera eramatea.

• Euskara eta Euskal kulturako ikasketak eskainiko ditu UNEDeko Hizkuntza-zentroan (CUID). Ikastaroak 150 orduko modulutan garatuko dira, eta ikasle bakoitzak ezin izango du bi modulu baino gehiagotan parte hartu ikasturteko.
• Euskal kultura zabaltzeko eta hedatzeko kultur ekintzak egitea, UNEDen urrutiko hezkuntzarako metodologia erabiliz, legeak ezarritako aurrez aurreko eskolak emango diren arren. Helburua da unibertsitatearen jarduerak ez mugatzea irakaskuntzaren arlora, baizik eta ikasle kopuru nahiko handia duten zentroetan, Madrilen bezala, ikasleak euskal bizimoduarekin harremanetan jartzeko ekintzak garatzea ikasturtean zehar.
• Irakaslearen esku beharrezkoa den ekipamendua jartzea (ikasgela, programan ikastaroa iragartzea).
• Lektoreari lan-kontratua egingo dio eta horren arabera ordainduko dio.

Miren Azkarate: "Gezurra badirudi ere, gaur egun Espainiako unibertsitaeetan atzerriko hizkuntzak bezain arrotz dira euskara, katalana, aranesa, galegoa...".

(...)

LIBURU-EGILE ARROTZEK EUSKARAZ ZER DIOTEN

Hamaseigarren mendean bazen Holandako ikastegi edo eskola nagusian Skaliger zeritzan jakintsu handi bat. Jaun horrek batzuen anitz mintzaira ikasirik eta, gurea ere ikasia, hona zer dion: "Euskaraz ez du dus ere basarik, ez latzik ez bortitzik; guztiz eztia da eta gozoa. Egin-egina, anitz aspaldikoa da, eta orain den tokian zen erromanoak hara agertu aitzinetik."

Hemen ezartzen dut, Frantziatik Baionara etorri eta zazpi urtez Bidarteko erretor izan den apez batek, Pouvreau apezak, zer utsi duen iskribatua bere liburu batean: "Jakin behar izanik, apeztu eta berehala, zer lana den euskara ikastea, lan horri esker ezagutu dudan mintzaira horrek zein abilki eta errexki moldatzen dituen hitzak, zein argi eta modu ederrean ezartzen dituen."

Humboldt deritzan Alemaniako jakintsu handi batek dio bere liburuetan: " Euskara beste mintzaira guztiez goragokoa da."

Errana da Parisen bizi den jakitate handiko jaun baten liburuetan, J. Vinson-en liburuetan: "Beste edozein mintzaira ezartzea euskararen aldean, hori liteke, handitu gabe geldituak diren gizon koxkor batzuk ezartzea gizon eder-eder batzuen aldean."

Mintzaira anitz eta euskara ere badakien jaun angles batek, Dodgson-ek, zoratua gure mintzairaren edertasunak, eta nola daukan, beste mintzaira guztiek baino hobeki, nahi eta behar den hura esateko ahala, dio gobernuko gizonek euskaraz egingo balituzte beren aditu edo patuak, ez litekeela haien artean eztabaida biderik, gauzak ez aski zuzen iskribatuz.

(...)