Martinezena

Iturria: Qué! Nervión

Eusko Jaurlaritzaren datuak dira, Euskadiko Autonomia Erkidegoari buruzkoak, beraz, baina nago beste leku batzuetan ere antzeko samarrak izango liratekeela.

Ehun mila bat euskaldunak gorriak pasa ari direla, diru nahikorik gabe jateko, etxebizitza ordaintzeko eta jantziak edo oinetakoak erosteko. Baina denetan gaiziken dabiltzanak betikoak ditugu: emakumeak, gazteak eta etorkinak.

Krisiarekin batera, beldurra etorri zaie, halaber, enpresei. Atea ixteko arriskua aurre-aurrean dutela, betiko erabakiak hartu ohi dituzte eta betikoak kaleratu: emakumeak, gazteak eta etorkinak, gizonezkoek, zaharrek eta bertakoek eskubidea handiagoa edukiko luketen bezala, besteek baino, lanpostuari eusteko.

Emakumeok, krisiaren biktima zuzenenak garela, bazter utzi nahi gaituzte, gainera, krisialditik ateratzeko erabakiak hartuko diren lekuetatik ere bai. Eta hanka sartze ederra izango litzateke, izango da, hori, buru guztiak, adimen guztiak beharko baititugu, honetatik irtengo bagara.

Krisiak garbi irakatsi digu sistemak porrot egin duela, egiturak errotik aldatu beharra dagoela. Horregatik behar ditugu konponbide berriak, irudimentsuak, eta ez, inola ere, aspaldiko errezetetara jotzea.

Europako Batzordeak emakume informatikari gehiago nahi eta behar ditu, profesional gutxiegi omen dagoelako IKTetan (informazioaren eta komunikazioaren teknologiak) eta 2010. urtean Europar Batasunak (EB)300.000 informatikari beharko duelako.

Bereziki urri izango omen dira informatikariak Espainian, dauden baino 50.000 bat gehiago beharko dute-eta.

Bruselako exekutiboak cyberella berba darabil emakume informatikariak izendatzeko. Benetan leloa izena eta bestela izendatu beharra, noski. Dena den, badio zenbat eta emakume gehiago egon, hainbat eta gehiago haziko dela ekonomia EBn, produktibitatearen % 50ek zuzeneko lotura baitu IKT sektorearekin.

Informatikarien % 15 inguru bakarrik dira emakumezkoak eta gaur egun unibertsitateetan ingeniaritza ikasleen % 20 soilik. Hala eta guztiz, Europako Batzordeak uste du 2.0 webak sormen eta gizalegezko gaitasuna behar duenez gero, emakume gehiagok joko dutela informatika eta telekomunikazioetara.

Hala izan bedi. Baina has daitezen izen duina ematen. Mesedez. 

Portugaleteko Udalak Berdintasun Jardunaldiak antolatu ditu, urtero bezala. Hona hemen aurtengo gai nagusia: Tratu txarren beste aldeak.

Jardunaldiak Portugaleteko Puente Colgate hotelean egingo dituzte azaroaren 12an goizez eta arratsaldez, eta 13an goizez bakarrik. Parte hartzea doakoa da guztiz eta haurtzaindegia ere antolatuko dute.

Hona hemen programa:

AZAROAREN 12a, ASTEAZKENA 

9:00     Harrera parte-hartzaileei eta agiriak banatu

 9:30     Jardunaldiak hastea

Miguel Lorente. Gobernuaren ordezkaria Genero Indarkeriarako. Berdintasun Ministerioa.

Izaskun Moyua. Emakunderen zuzendaria. Eusko Jaurlaritza.

            María Dolores Ciordia. Gizarte Ongizate zinegotzia.

Mikel Torres. Portugaleteko alkatea.

10:15   Genero-indarkeria: pizgarri-erantzunak. Miguel Lorente.

12:00   Genero indarkeriaren biktimak diren seme-alaben ikustezintasuna. Liliana Orjuela. Indarkeria eta Haurtzaro egitarauen aduraduna. “Save the     Children”.

13:00   Indarkeria gazteen artean eta ezkongai-aldian. Sonia Vaccaro. Psikologoa. Emakumeenganako tratutxarrak ikertzeko batzordea. Emakumearen Institutua.

 16:00   Emakume prostitutenganako txatu txarren ikustezintasuna. Marian Arias. Askabide elkartearen presidentea.

17:00   Sexu iragarkiak komunikabideetan. Mª José Barahona. Gizarte Lan irakaslea. Madrilgo Unibertsitate Konplutentsea.

18:00   Klowndorioak. Virginia Imaz Quijera. Oihulari Klown antzerki taldea.

AZAROAREN 13a, OSTEGUNA

9:00     Zergatik ematen dieten tratu txarra semeek ama adinekoei. Cristina Almeida. Abokatua.

10:00   Genero indarkeriaren eragina emakume ezgaituengan.  Soledad Arnau Ripollés.  Bizimodu Independentearen Aldeko Bulegoaren koordinatzailea. Familia eta Gizarte Gaietarako Saila. Madrilgo Autonomia Erkidegoa. Madrilgo ASPAYM (Paraplegiko eta Elbarri Handien Elkartea).

 12:00 Emakumeek nola bizi duten hurbileko ingurua.  Marta Fonseca. Arkitektoa. Punto 6 taldea.

13:00   Aurkezpena. Portugaleteko hirigintza genero ikuspuntuaz arteztua. Javier Ruiz. Gizarte Zerbitzuen zuzendaria.

Iturria: www.ideal.es

Andaluziako Emakumearen Institutuak (AEI) eta Almeriako Kazetarien Elkarteak antolatu dute ikastaro hau: "Komunikabideen zeregina genero-identitatearen kultur eraikuntzan".

AEIko korrdinatzaileak adierazi zuenez, emakumeak albiste baten protagonistak direnean estereotipo biotako bat agertu ohi dute: batetik, biktima, ahula, bere burua defendatzeko ez gauza; eta bestetik, objektua, arina, kaskarina, bere irudia saldu egiten duena.

Hona hemen ikastaroaren gaiak: emakumea informazioaren subjektu; androzentrismoa, emakumeen ikustezintasunaren kausa; androzentrismoaren eta gizarte estasusaren arteko harremana; nola irudikatzen ditugun emakumeak eta giznak genero-indarkeriari dagokionez; gizartearen sentsibilizazioa eta horren eragina berdintasun-politiketan; komunikabideak sinbolo, balio eta estereotipo-egile; hizkuntza, errealitatea aipatzeko eta barneratzeko tresna.

Adela Segurak ikastaroaren aurkezpen ekitaldian adierazi zuenez, komunikabideak oso baliagarriak dira agerian jartzeko hainbat mito eta sinismen okerrek estaltzen dutela errealitatea.

Emakumeek kiroletan duten presentziaz ez dut ezer esango oraingo honetan, nahiko begi-bistakoa baita urri-urria eta penagarria dela.

Horregatik poztu naiz irakurri dudanean, Emakumeen Kontxako I. Bandera, estropadena, noski, jokatu ondoren duela gutxi Donostian, bigarren bat gutxienez antolatzeko asmoa dutela arduradunek.

Arraunlari modura ere ez dute eduki egun arte emakumeek tokirik. Kontxako Banderaz bakarrik ari bagara, 128 urte itxaron behar izan dugu emakumeek parte har dezaten.

Ea gainontzeko txapelketen antolatzaileek bide horretantxe jarraitzen duten. Oso berri ona izango litzateke denontzat.

Iturria: www.erabili.com

Internet erabiltzen dutenen kopurua gorantza doa Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE), baita euskaraz nabigatzen dutenen kopurua ere. Bostetik batek (% 20,8) nabigatzen du euskaraz, EUSTATek (Euskal Estatistika Erakundea) emandako azken datuen arabera.

EUSTATen arabera, EAEko 14 urte edo gehiagoko 908.700 biztanlek erabili dute Internet 2008ko bigarren hiruhilekoan, hau da, adin horretako EAEko biztanleria osoaren ia erdiak (% 49,3). 2007ko laugarren hiruhilekoaren aldean % 4,1eko hazkundea dugu.

Erabiltzaile kopuruak ez ezik, Interneten nabigatzeko euskara erabiltzen duten EAEko biztanleen kopuruak ere gora egin du. Bostetik batek nabigatu du euskaraz 2008ko bigarren hiruhileko horretan. Hain zuzen ere, 189.100 lagunek erabili dute euskara Interneten. 2007ko laugarren hiruhilekoaren aldean % 2,5 igo da kopurua.

Amaraunean ere, gaztelania da EAEn gehien erabiltzen den hizkuntza; gaztelaniaren erabilera % 3,6 hazi da. Euskara bigarren hizkuntza agertzen zaigu, beherakada izan duen ingelesaren aurretik: % 5,5 murriztu da ingelesaren erabilera Interneten EAEn. Lehen ingelesa zen bigarren hizkuntza eta gaur, berriz, hirugarrena.

15 eta 24 urte bitarteko gazteak izan dira, adin-tarteei begira, amaraunean gehien ibili direnak (% 91). Hala ere, gorakadarik aipagarriena 55-64 urte tarteko erabiltzaileena izan da, adin horietako erabiltzaile kopurua % 38 hazi baita 2007ko laugarren hiruhilekoarekin alderatuta.

EAEko internautak, batik bat, euren etxeetatik sartzen dira amaraunean. Ikasle gehienek (% 93,3) erabiltzen dute. Generoa kontuan hartuta, berriz, gizonezkoek gehiago erabiltzen dute Internet emakumeek baino, eta alde hori 6,2 puntutik (2007ko azken hiruhilekoa) 7,1era (2008ko bigarren hiruhilekoa) igo da. EAEko gizonezkoen % 53 dira internet erabiltzaile, eta emakumezkoen % 45,9.

Berri ona, beraz, euskararen aldetik, eta oso txarra, aldiz, generoaren ikuspuntua hartuta.

Maria Duran mallorcarra abokatua da. Hamalau mila emakume defendatu ditu, tratu txarren inguruko auzietan. Elkarrizketa egin diote Diario de Mallorca egunkarian. Oso gauza interesgarri eta itxaropentsuak esan dituenez gero, horietako batzuk nabarmenduko dizkizuet:

• Egunkarietako berrietan ez dago erasotzailearen nazionalitatea aipatzerik, aurrejuzkuak egiteko baino ez baitu balio. Matxismoa globala da eta mundu osoan dabil.
• Inolako zalantzarik gabe baiezta dezaket gizonezko gehienek sekula ez dutela emakumerik gaizki tratatuko.
• Emakume guztiok pairatu dugu inoiz berbazko indarkeria, piropo batetik hasita obszenitateraino. Horrelaxe ikasi dugu geure askatasuna murrizten mugimenduetan, jantzietan...
• Kasu apur batzuetan emakumeak hiltzen du senarra. Horrelakoetan emakumeak zigor larriagoa izaten du, fisikoaz ahulagoa izanik, hilketan maltzurkeria handiagoz jokatu behar izaten duelako. Alderantziz, hiltzailea gizona denean, indarra erabiltzea ez da larrigarritzat jotzen.
• Erasotzaileak, berrogei urtetik beherakoa bada eta bere barneko kultur arauak aldatzeko prest badago, badauka erremediorik.
• Tratu txarrengatiko salaketa gezurrezkoak omen daude. Nik ez dut bakar baten berri ere jakin.

Horrelako galdera egin ohi nion nik neure buruari, prostituzioa zela eta. Zer izan zen lehenago? Puta ala puteroa?

Eta horrelako galdera buruan nerabilela, bada, hurbildu nintzen behin Ameriketako aditu batek Bilbo aldean eman zuen hitzaldira. Zalantza izpirik gabe erantzun zidan lehenago eskaera izan zela. Hona hemen froga: prostitutak gizon asko dabiltzan inguruetara eraman ohi dituzte, hala nola, armadaren koarteletara edo Alemaniara, futbolaren mundu txapelketa zela eta.

Duela gutxi, irailak 9, metroan doan banatzen dituzten egunkari horietako batean irakurritako zerbaitek berretsi dit adituak esandako hura. Albistea da. Badio Santurtzin laurogei urteko gizona atxilotu dutela, hamahiru urteko neskatila bati 20 euro eskainita, sexu zerbitzu baten truke.

Zer uste duzue? Gizonak egin al zuen horrelakorik lehenago? Neskatilak?

Atzo ekarri zituen metroan doan banatzen dituzten egunkari horietako batek. Bide batez esango dut berria, gaztelaniaz idatzita, noski, genero berizketarik egiten ez zuenez gero, nahiko nahasia gertatzen zela.

Titularraren arabera, espainiarrek (horrela, denak batera, emakumezkoak eta gizonezkoak) 50 milioi euro gastatzen dute egunean prostituzioan. Zehatzago izan beharko luke, nere uste apalean, emakumeek ez baitute ia ezer ere gastatzen horrelakoetan.

Aurrerago zioen berriak biztanleriaren % 6k ohi darabiltzala prostituzio zerbitzuak. Berriro bereizketarik egin gabe. Biztanleriaren erdia gizonezkoak izanik, esan al genezake Espainiako gizonezkoen % 12k darabiltzala horrelako zerbitzuak? Bai?

Beste hainbeste honekin: Espainian 300.000 lagun ari dira prostituzioan. Zenbat emakume? Zenbat gizonezko? Horrek ez du egoeraren irudi zehatzik ematen.

Datu honek, aitzitik, bai: lagun horien erdia (150.000, beraz) hegoamerikarrak dira.

Amaitzeko, biziki txalotzen dut Sevillako Udalaren ekimena: bezero puteroari zuzentzen dio propaganda. Oso ondo: lehenago izan zen eskaera eta gero eskaintza.

Enrique Echeburua Euskal Herriko Unibertsitateko Psikologia Kliniko katedraduna da eta "etxeko" indarkeriaz aditua. Oso deklarazio jakingarriak irakurri dizkiot El País egunkarian (www.elpais.com). Honela dio:

• Emakumeei kosta egiten zaie bikotekidea salatzea, horrek harremanak porrot egin duela esan nahi duelako.
• Emakumeentzat bikote-harremana oso inportantea da, oso lotutik dago beren bizi-proiektuarekin. Askoz inportanteagoa da emakumeentzat gizonezkoentzat baino.
• Tratu txarrak agertzen direnean, emakumeak ez du sinistu nahi. Nahiago izaten du pentsatzea behin-behineko zerbait dela, egoera aldatu egigo dela. Gainera uste dute, salaketa eginez gero, estigmatizatu egingo dituztela gizona eta seme-alabak. Eta neurri batean halaxe izango da, baina hobe da estigma, hiltzea baino.
• Askok uste dute, estrategia inozo batzuk erabiliz (etxea aldatu edo beste ume bat eduki) aldatuko dela dena. Baina ez da oso probablea.
• Ezkontza aurretik, ezkongaietan ere egoten dira seinale batzuk gizonaren indarkeria iragartzen dutenak: jelosia, alkohola gehiegi edatea, urduria eta haserrea kontrolatu ezina... Ekamumeak, ordea, garrantzi gabekotzat jo ohi ditu; uste ohi du akats txikiak baino ez direla eta galdu egingo direla elakrrekin bizi direnean. Ez da, ordea, horrela izaten.
• Indarkeria ez da bat-batekoa, ez da egun batetik bestera agertzen, ezkongaietan ere horren seinaleak daude-eta.