|
Eta euskaldunen artean bi kategoria sortu ziren, bi klase ia: euskaldun zaharrak eta euskaldun berriak. Ez zen gauza bera. Haiek pedigria zuten; bigarrenak, berriz, irrigarri geratzen ziren hizkuntza erabiltzeko zuten lehiagatik eta hizkuntza erabiltzeko eragatik.
Egia da. Badaude Euskal Herrian euskaldun berriak sekula ez direnak guztiz integraturik, onetsirik, sentitu euskaldun komunitatean, nahiz eta euskaraz akoz hobeto egin euskaldun zahar gehienek baino. Are gehiago, ezagutu dut euskaldun berria, hizlari trebe eta idazle fina, sekula esaten ez zuena euskaldun berria zela. Lotsaz, ziur. Eginarekin lortutako prestigioa galduko ez ote zuen beldur. Horrelakoak zer edo zerengatik gertatzen dira. Zer edo zerk eragin die euskaldun berri horiei bigarren mailako hiztunak izateko sentimendua.
(...)
Bada irudipen jakin bat (...); alegia, hizkuntza bera hitz egiteak printzipio-kode bera partekatzea ere badakarrela. Hiztun euskaldun batzuek jakintzat ematen dute solaskidearen konplizitatea.
Hainbatetan, euskaraz hitz eginez gero, berehala lortzen da solaskidearen atsegina, konfidantza. Hizkuntzak gogoa erabat berdinduko baligu bezala. Euskaraz egiteak berdintxe pentsatzea elkarriko balu bezala.
(...)
Bitxia gertatzen da baita ere ikustea nola batzuetan, euskal autonomia erkidegotik kanpoko jendea bisitan etortzen zaigunean, entzule jakin batzuen aurrean esaten dituzten lehen hitzak euskaraz ez hitz egiteagatik barkamena eskatzeko direla, hori bekatu balitz bezala.
Ez nago konforme. Duela gutxi Katalunian ibili nintzen batzar batean. Sobera dakit nik kataluniar guzti-guztiek gaztelaniaz dakitela. Dena den, batzarraren hizkuntza katalana zenez gero, niri, katalana jakin gabe, barkamena eskatzea iruditu zitzaidan kortesia eta begirune gutxienekoa, haien hizkuntza erabili behar ez nuelako, beste bat baizik. Beste hori ere ofiziala da, bai, baina ez zen haien batzarrekoa.
(...)
Lanpostu bat eskuratzeko euskara nahitaezkoa delako zurrumurrua zabaldu izan da urtetan, interesatuki. Ideia hori erro-errotik da negatiboa eta askotan gezurrezkoa: badago lana lortzea euskaldun izan gabe. Baina uste horrek euskara ikastera bultzatu ditu bestela euskara ikasiko ez zuten batzuk.
Bai, zurrumurru hori egia izan gabe banatu da, baina ez nuke nik esango "interesatuki" zabaldu denik. Ez dut uste hala denik. Interesaren kontua albo batera utzita, zurrumurrua bera egiazkoa ez dela konturatzeko, zenbakiei erreparatu besterik ez dugu egin behar: Adminsitrazioan bertan ehunka lagun ari dira lanean euskaraz fitsik jakin gabe.
(...)
Euskarazko hedabideek, inprimatuek bereziki, antzeko irizpideak aplikatu izan dituzte. Albisteren bat euskaraz argitaratzen den une gutxi horietan ere euskara menderatzen duen eta seguru asko berriaren jakitun dagoen jendearentzat argitaratzen da.
Askoz ere aberasgarriagoa litzateke komiki aleman bat euskaraz eta bertsolari txapelketaren sailkapena edo Euskaltzaindiaren azken erabakiak gaztelaniaz argitaratzea.
Gaztelaniaz argitaratutako hedabide jakin batzuek egindako inkestek argitzen dutenez, irakurleek ez diote uko egiten orrialde horietan informazioa euskaraz emateari, betiere horregatik ez badiote berari behar-beharrezko informaziorik ukatzen. Beraz, gaztelaniadun irakurlearen arabera, euskara bigarren mailako kontuetarako da, jakitea edo ez jakitea berdin dion kontu horietarako. Eta baliteke hori izatea arazoaren gakoetako bat.
Guztiz beharrezkoa dugu erdaldunei euskal kulturaren berri ematea, endogamia beti baita kaltegarria, hondagarria, suntsigarria edo behintzat pobregarria.
Eta egia da, bestetik, irakurle erdaldun elebakarrek uste dutela euskarazko albiste edo artikuluak haien interesekoak ez direla, beste batzuei begira idatzi dituztela, haiei ez dagozkiela.
(...)
Zein arrazoirengatik sartu dira [unibertsitatera], bada, irakasle batzuk elebitasunaren bidetik, ez badute azkenean eskolarik euskaraz emango?
Zein arrazoirengatik? Ekonomiagatik. Euskaldun bat kontratatuta, euskalduna eta erdalduna kontratatzen dira batera: "dos por uno", supermerkatuan bezala. Agian irakasle horrek momentuz ez du euskal eskolarik emango, baina emateko kapaz da eta etorkizunean baliteke unibertsitatea euskaldun baten behar izatea eta horrela ez du beste bat kontratatu beharko.
|
Zabaldu
del.icio.us
Egun Sestaon gelditzen zaigun labe garai bakarra (argazkian duzue, eder-ederra)zaharberritzeko 1,2 milioi euro erabiliko du Madrilgo gonernuaren aurrekontuak 2009an. Hori bai berri ona.
Lehengo egunean Lucia Martinez Odriozola kazetari eta Kazetaritza irakasleak Gardetasunaren alde tituluko artikulua plazaratu zuen